Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ο εγκέφαλός μας επιλέγει τι θα θυμόμαστε

Όταν βρίσκεσαι σε ηλικία άνω των 30 διαπιστώνεις ότι είναι δύσκολο να απορροφήσεις και να κάνεις δικιά σου την δύσκολη πληροφορία. Όχι ότι όταν είσαι μικρός δεν είναι δύσκολο. Απλά στην λογική του Hume για το tabula rassa την άγραφη δέλτο του νέου ανθρώπου, αυτά αποτυπώνονται πιο εύκολα. Παρατήρησα έντονα την δυσκολία αυτή στην προσπάθεια μου να διαβάσω και να κατανοήσω πληροφορία χρήσιμη και συνάμα δύσκολη για να δώσω εξετάσεις.
Δαπανώντας πολύτιμες ώρες μπροστά στο κείμενο, δύσκολο οφείλω να ομολογήσω, με έκαναν να αναρωτηθώ γιατί δεν μπορώ να "χωνέψω" αυτήν την συγκεκριμένη πληροφορία και να την μετατρέψω σε γνώση ενώ μπορώ να θυμάμαι εύκολα κάποια άλλη. Πόσο δύσκολο είναι να διαβάσει κάποιος και να κατανοήσει ένα κείμενο που αφορά πχ. την ορθολογιστική προσέγγιση του Καρτέσιου, ενώ είναι πανεύκολο να ανακτήσει από την μνήμη οποιαδήποτε απλή και άχρηστη πληροφορία όπως πχ. το όνομα του νέου ποδοσφαιριστή της δείνα ομάδας, την ατάκα από το τάδε σήριαλ, τον ρυθμό από το δείνα τραγούδι, μία διαφήμιση κλπ.

Βομβαρδισμός Πληροφορίας.
Ζώντας σε μία καταναλωτική κοινωνία διαπιστώνουμε όλοι ότι ένας από τους βασικούς φορείς κοινωνικοποίησης είναι τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, και ένα από τα κυρίαρχα φέροντα την κοινωνικοποίηση είναι η διαφήμιση. Απαιτεί μία πληροφορία εύκολη και απτή, κατανοητή και συνάμα άχρηστη με σκοπό να προσελκύσει τον καταναλωτή, η οποία όμως γρήγορα γίνεται γνώση. Ως εκ τούτου είναι και εύκολη στην "χώνεψη". Το μυαλό πλέον πλάθεται δεχόμενο εύκολες στην δομή και εύκολα αποκτώμενες πληροφορίες οι οποίες το κατακλύζουν. Μαθαίνει πλέον στην εύκολη γνώση και τα στυλώνει στην δύσκολη.
Αληθεύει αυτό?
Το μυαλό λειτουργεί επιλεκτικά. Τείνει να θυμάται αυτά που του χρειάζονται και απωθεί αναμνήσεις, εικόνες, γνώσεις που είτε είναι άχρηστες, είτε δυσάρεστες είτε δυσνόητες προκειμένου να μειώνει την πίεση που ασκείται στα κέντρα ελέγχου της μνήμης, σύμφωνα με μία έρευνα του Πανεπιστημίου του Stanford στις ΗΠΑ.
Χμ!!! Άραγε αυτό εξηγεί το γεγονός ότι δεν θυμάμαι εύκολα κάτι το οποίο είναι δύσκολο?
Οι πληροφορίες που δεχόμαστε καθημερινά είναι απίστευτες. Τα αισθητήρια όργανα μας κατακλύζονται από μεγάλη ποσότητα πληροφορίας από ποικίλους δέκτες όπως η τηλεόραση, το internet, το ραδιόφωνο, η δουλεία μας, οι κοινωνικές συναναστροφές μας. Ο εγκέφαλος πρέπει να διαχειριστεί όλο αυτόν τον όγκο. Φανταστείτε τον σαν έναν σκληρό δίσκο. Για να μην γεμίσει και "κρασάρει" πρέπει να απαλλαγεί από τις περιττές αναμνήσεις. Όμως με ποιο αλγόριθμο επιλέγει ποιες θα "σβήσει"? Μπορώ εγώ να παρέμβω σε μία τέτοια διαδικασία? Να μην θυμάμαι πχ το τάδε τραγούδι του Ταδοπουλου και να θυμάμαι τις βασικές θέσεις του Witgenstein. Μπορώ? Σύμφωνα με την έρευνα αυτή, η γερή μνήμη προϋποθέτει απαλλαγή από τις άχρηστες πληροφορίες. Ο εγκέφαλος δεν φροντίζει να "χαθούν" απλά δυσκολεύει στην ανάκληση τους. Το κακό είναι ότι τον διευκολύνουμε προσδιορίζοντας την ευκολία της γνώσης. Μία εύκολη γνώση ανακτάται πιο εύκολα από μία δύσκολη. Πως θα επιτευχθεί όμως η ανάκτηση της δύσκολης αλλά ενδεχομένως χρήσιμης μνήμης? Η έρευνα δεν το εξηγεί όμως ας προτείνω κάτι αν και μη ειδικός. Θα πρέπει να αδυνατίσουμε μόνοι μας την μνήμη μας αποφεύγοντας τους δέκτες που διοχετεύουν την εύκολη πληροφορία.
Ας φερθούμε ακτιβιστικά για να προστατεύσουμε το μυαλό μας. Ας κλείσουμε τις τηλεοράσεις, να πετάξουμε σε κάδους ανακύκλωσης τα περιοδικά, να διαβάσουμε ένα καλό βιβλίο, να συναναστρεφόμαστε με φίλους και γνωστούς, να συζητάμε θέματα ποικίλα και δύσκολα, ΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΖΟΜΑΣΤΕ για την κοινωνία, την πολιτεία, την καθημερινότητα μας, να επισκεφτούμε ένα μουσείο, να δούμε ένα θέατρο.... ΝΑ ΝΑ ... Μπορούμε?.
Ας παρατήσουμε την ευκολία. Ο εγκέφαλος είναι ένα πολύτιμο εργαλείο. Ας το αξιοποιήσουμε.


Info:
Decreased demands on cognitive control reveal the neural processing benefits of forgetting Brice A Kuhl, Nicole M Dudukovic, Itamar Kahn, Anthony D Wagner

Link
http://www.nature.com/neuro/index.html

Σχόλια

Ο χρήστης Ανώνυμος είπε…
Και αν ορίσουμε την γνώση σαν μια μετουσίωση της πληροφορίας μέσω του φιλτρου της εμπειρίας (επικύρωση της εγκυρότητας της μέσω προσωπικών εμπειρικών τεστ)? Για να πάρεις ουσιαστική πληροφορία πρέπει να κινείσαι σε ένα πλούσιο και ουσιαστικό οντολογικό πλαίσιο. Και αν αυτο δεν υπάρχει τότε δεν μπορείς να αξιοποιήσεις τον εγκέφαλο όπως προτείνεις. Στον κόσμο των Ταδόπουλων
δεν γίνεται να υπάρχουν Wittgensteins.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Φεουδαρχία, μια μεσαιωνική νοοτροπία

ΕισαγωγήΟ J. Le Goff στο κείμενο του για την «Ιστορία των νοοτροπιών» αναρωτιέται: «Η φεουδαρχία, πάλι, τι είναι; Ένα σύνολο θεσμών, ένας τρόπος παραγωγής, ένα κοινωνικό σύστημα, ένας τύπος στρατιωτικής οργάνωσης;[1]» Ο Κ. Ράπτης αναφέρει ότι «ο όρος φεουδαλισμός χρησιμοποιήθηκε μεταγενέστερα και όχι από τους Ευρωπαίους του Μεσαίωνα για να δηλώσει ένα σύστημα σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων σε προσωπική βάση[2]». Ο δε D. Nicholas[3] εκφράζει την άποψη ότι η φεουδαρχία δεν μπορεί να οριστεί ως «σύστημα». Αντίθετα προτιμά χρησιμοποιήσει τον όρο «φεουδαρχικές σχέσεις» ή «φεουδαρχικός δεσμός» ως πλαίσιο ρύθμισης των ανθρωπίνων σχέσεων όπου βασικό χαρακτηριστικό αποτελεί η υποτέλεια, «ο προσωπικός δεσμός ενός υποτελούς με έναν άρχοντα[4]». Νοοτροπία τι είναι; Σύμφωνα με την λεξικογραφική ανάλυση στο κείμενο του J. Le Goff η νοοτροπία «δηλώνει το συλλογικό χρωματισμό του ψυχισμού, τον ιδιαίτερο τρόπο που νιώθει και σκέφτεται ένας λαός, μία ορισμένη ομάδα ανθρώπων[5]».Σκοπός αυτής της εργασίας ε…

Η βυζαντινή κοινωνική διαστρωμάτωση

Εισαγωγή
Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία (330-1453) υπήρξε μία από τις πλέον μακραίωνες κρατικές δομές στην μέχρι τώρα ανθρώπινη καταγεγραμμένη ιστορία επιβιώνοντας χάρη στον πολιτισμό που είχε αναπτύξει. Στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής του το Βυζάντιο στηρίχθηκε σε ένα συγκεντρωτικό σύστημα εξουσίας στο οποίο ο αυτοκράτορας είχε τον πλήρη έλεγχο. Ήταν ένα σύστημα πανίσχυρης πολιτικής διακυβέρνησης το οποίο μέχρι και τις αρχές του 11ου αιώνα ενεργούσε σε έναν «ενοποιημένο πολιτισμικά χώρο, με δημογραφική επάρκεια, ανεπτυγμένη οικονομία, υψηλού βαθμού κοινωνική και πολιτική οργάνωση και πολλούς εγγράμματους ανθρώπους ».
Η βυζαντινή αυτοκρατορία διακρίνεται από τους ιστορικούς τους Βυζαντίου σε τρεις περιόδους: Την Πρώιμη που άρχεται το 330 με την μεταφορά της πρωτεύουσας από την Ρώμη στην Κωνσταντινούπολη από τον Αυτοκράτορα Κωνσταντίνο (324-337 ) έως και το 610 όπου με την ανάληψη της ηγεσίας από τον Ηράκλειο (610-641) επέρχεται η αναδιάρθρωση της αυτοκρατορίας. Την μέση περίοδο από το 610 …

Εμπειριστές και Ορθολογιστές τον 17ο αιώνα

Εισαγωγή

«Από την στιγμή που αμφισβητείς, σκέπτεσαι.
Και αν σκέπτεσαι θα πει πως υπάρχεις»
Καρτέσιος

Κατά τον 17ο αιώνα μεταβάλλονται οι σκοποί και τα ενδιαφέροντα της φιλοσοφίας και συνάδουν με την επικράτηση της νέας επιστήμης. Οι κατακτήσεις της πειραματικής μεθόδου οδήγησαν την επιστήμη στο να αποτελέσει την κύρια δύναμη για την πρόοδο της κοινωνίας. Η φιλοσοφία πλέον ακολουθεί σε δευτερεύον ρόλο και διαμορφώνεται μία νέα σχέση μεταξύ των δύο αυτών διανοητικών κόσμων.
Η επιστήμη αποβάλει την εξάρτηση της από την μεταφυσική τέμνοντας τους δεσμούς της με την φιλοσοφία, συνάπτοντας νέες σχέσεις μαζί της και εξαναγκάζοντας την να την ακολουθεί μετατρεπόμενη σε «θεραπαινίδα της[1]». Η φιλοσοφία μετασχηματίζεται πλέον σε επιστημολογία και «προσπαθεί να περιγράψει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το ανθρώπινο λογικό[2]», έχοντας απολέσει τον μεταφυσικό της λόγο, χάνοντας και το δικαίωμα να καθορίζει την νομοτέλεια του φυσικού γίγνεσθαι.
Στα πλαίσια αυτής της εργασίας θα παρουσιαστεί ο τρόπος …