Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η φυσική τεμπελιά του νου

Ο μεγαλύτερος Βρετανός φιλόσοφος David Hume (1711-1776) ανέφερε ότι λόγω ενός είδους "φυσικής τεμπελιάς" του νου αδιαφορούμε για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των πραγμάτων και προχωρούμε σε κατηγοριοποιήσεις με γενικά ονόματα. Ο Hume επίσης διαχωρίζει τις παραστάσεις που λαμβάνει ο νούς σε δύο είδη: τις εντυπώσεις και τις ιδέες. Οι πρώτες είναι έντονες, ακούσιες και προσλαμβάνονται άμεσα από τα αισθητήρια όργανα μας. Οι δεύτερες προκύπτουν από συλλογιστική διαδικασία με βάση τις πρώτες.
Είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών στην Ελλάδα δεν σκέφτεται. Απλά εντυπώνει καταστάσεις τα τοποθετεί σε "κουτάκια" στο μυαλό, τους δίνει γενικά ονόματα και αποκρίνεται κοινωνικά με αυτά. Ζούμε σε μία κοινωνία που όλοι επικοινωνούν με γενικεύσεις και εντυπώσεις.
Ο νους μαθαίνει στην τεμπελιά. Μαθαίνει να συσσωρεύει εντυπώσεις και να μην τις κάνει ιδέες. Η ιδέα ως έννοια απαιτεί κόπο για να δημιουργηθεί. Θέλει παίδεμα - διάβασμα, διάλογο, συγγραφή - θέλει όρεξη και μεράκι, θέλει δυσκολία. Αυτό όμως δεν γίνεται. Κανένας δεν επιθυμεί την δυσκολία. Ζούμε με την ευκολία. Έτσι μένουν οι εντυπώσεις αιωρούμενες, ασθενικές ικανές όμως να οδηγήσουν σε λάθη (η λάθος εντύπωση), σε κακές εκτιμήσεις.
Ο νους μαθαίνει στην ευκολία και το βλέπουμε σε καθημερινές εκφάνσεις της ζωής μας. Οι περισσότεροι ακούν εύκολη μουσική με απλοϊκούς στίχους, βλέπουν ευκολοχώνευτες ταινίες, παρακολουθούν "εύκολες" θεατρικές παραστάσεις, παρακολουθούν ανόητα τηλεοπτικά προγράμματα. Ακόμα και το διάβασμα έχει αντικατασταθεί από την διαγώνια ανάγνωση. Σε ένα πυκνογραμμένο άρθρο ή σε μία επιφυλλίδα σε μία εφημερίδα σπάνια κοπιάζει κάποιος να εμβαθύνει. Ρίχνει μία διαγώνια ματιά να πιάσει τα βασικά. Κανένα κίνητρο για την διέγερση του νου. Τεμπελιά και απλοϊκότητα.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Η βυζαντινή κοινωνική διαστρωμάτωση

Εισαγωγή
Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία (330-1453) υπήρξε μία από τις πλέον μακραίωνες κρατικές δομές στην μέχρι τώρα ανθρώπινη καταγεγραμμένη ιστορία επιβιώνοντας χάρη στον πολιτισμό που είχε αναπτύξει. Στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής του το Βυζάντιο στηρίχθηκε σε ένα συγκεντρωτικό σύστημα εξουσίας στο οποίο ο αυτοκράτορας είχε τον πλήρη έλεγχο. Ήταν ένα σύστημα πανίσχυρης πολιτικής διακυβέρνησης το οποίο μέχρι και τις αρχές του 11ου αιώνα ενεργούσε σε έναν «ενοποιημένο πολιτισμικά χώρο, με δημογραφική επάρκεια, ανεπτυγμένη οικονομία, υψηλού βαθμού κοινωνική και πολιτική οργάνωση και πολλούς εγγράμματους ανθρώπους ».
Η βυζαντινή αυτοκρατορία διακρίνεται από τους ιστορικούς τους Βυζαντίου σε τρεις περιόδους: Την Πρώιμη που άρχεται το 330 με την μεταφορά της πρωτεύουσας από την Ρώμη στην Κωνσταντινούπολη από τον Αυτοκράτορα Κωνσταντίνο (324-337 ) έως και το 610 όπου με την ανάληψη της ηγεσίας από τον Ηράκλειο (610-641) επέρχεται η αναδιάρθρωση της αυτοκρατορίας. Την μέση περίοδο από το 610 …

Εμπειριστές και Ορθολογιστές τον 17ο αιώνα

Εισαγωγή

«Από την στιγμή που αμφισβητείς, σκέπτεσαι.
Και αν σκέπτεσαι θα πει πως υπάρχεις»
Καρτέσιος

Κατά τον 17ο αιώνα μεταβάλλονται οι σκοποί και τα ενδιαφέροντα της φιλοσοφίας και συνάδουν με την επικράτηση της νέας επιστήμης. Οι κατακτήσεις της πειραματικής μεθόδου οδήγησαν την επιστήμη στο να αποτελέσει την κύρια δύναμη για την πρόοδο της κοινωνίας. Η φιλοσοφία πλέον ακολουθεί σε δευτερεύον ρόλο και διαμορφώνεται μία νέα σχέση μεταξύ των δύο αυτών διανοητικών κόσμων.
Η επιστήμη αποβάλει την εξάρτηση της από την μεταφυσική τέμνοντας τους δεσμούς της με την φιλοσοφία, συνάπτοντας νέες σχέσεις μαζί της και εξαναγκάζοντας την να την ακολουθεί μετατρεπόμενη σε «θεραπαινίδα της[1]». Η φιλοσοφία μετασχηματίζεται πλέον σε επιστημολογία και «προσπαθεί να περιγράψει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το ανθρώπινο λογικό[2]», έχοντας απολέσει τον μεταφυσικό της λόγο, χάνοντας και το δικαίωμα να καθορίζει την νομοτέλεια του φυσικού γίγνεσθαι.
Στα πλαίσια αυτής της εργασίας θα παρουσιαστεί ο τρόπος …

Το κοινωνικό συμβόλαιο: Hobbes εναντίον Locke

«... να διαθέσω τη δικαιοσύνη και την αιδημοσύνη
Μεταξύ των ανθρώπων ήν να την διανείμω σε όλους;»
«Σε όλους» είπε ο Ζεύς, «και όλοι να μετέχουν
Γιατί, αν ολίγοι μετέχουν σε αυτές
Είναι αδύνατον να υπάρξουν πόλεις»
Πλάτωνας
«Από αυτά φανερώνεται ότι η πόλις είναι κάτι κατά φύσιν,
Και ότι ο άνθρωπος είναι από την φύση του πολιτικό ζώον»
Αριστοτέλης

Εισαγωγή Υπήρξεμία ανάγκη να βρεθεί ένας τρόπος ώστε η πολιτική εξουσία του κυβερνώντος και η πολιτική υποχρέωση του κυβερνώμενου να νομιμοποιηθούν. Να υπάρξει ένα σύνολο κανόνων κοινά αποδεκτών που να έχουν συμφωνηθεί εκατέρωθεν και να διέπουν τις μεταξύ των σχέσεις, υποχρεώσεις και δεσμεύσεις. Παρά το γεγονός ότι αρκετοί στοχαστές από την εποχή των Πλάτωνα (427-347 π.Χ) και Αριστοτέλη (384-322 π.Χ) προσπάθησαν να οριοθετήσουν την ανάγκη ύπαρξης της πολιτικής κοινωνίας, όλες οι θεωρίες αναφορικά με τον τεχνητό τρόπο παραγωγής της πολιτικής κοινωνίας μέσω μίας συνθήκης δεν υπήρξαν αρκούντως επεξεργασμένες και δεν εισχώρησαν σε βάθος προς μία συνεκτική…