Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η θέση σου στην "τροφική αλυσίδα"

Η σκηνή που εξελίσσεται στην αμερικάνικη ταινία One Hour Photo είναι αυτή που με κέντρισε να αποτυπώσω μία σκέψη σχετικά με την ιεραρχία στην κοινωνία. Η σκηνή που μου έδωσε το ερέθισμα είναι η ακόλουθη. Ο προϊστάμενος στην επιχείρηση καλεί τον υφιστάμενο του προκειμένου να του κάνει παρατηρήσεις αναφορικά με την απόδοση στην εργασία του. Ο προϊστάμενος αρχίζει να απαριθμεί διάφορα περιστατικά στα οποία σύμφωνα με την εκτίμηση του ο υφιστάμενος έκανε κάποια λάθη. Ο υφιστάμενος αντιδρά και υπερασπίζεται τον εαυτό του αναφέροντας ότι σε κάποια από αυτά κινήθηκε με ιδία πρωτοβουλία προς όφελος της εργασίας του και της επιχείρησης. Ο προϊστάμενος θέτει το θέμα της κατανόησης της ιεραρχίας και των ορίων εργασίας του υφισταμένου: "Το πρόβλημα είναι ότι δεν έχεις κατανοήσει την θέση σου στην τροφική αλυσίδα" του λέει σκωπτικά και αμέσως μετά τον απολύει.
Η συγκεκριμένη έκφραση αποτελεί την πιο ακραία αποτύπωση της εργασιακής ιεραρχίας όπου το μεγαλύτερο ζώο τρώει το μικρότερο και άρα εργασιακά ο ισχυρότερος μπορεί να απολύσει οποιαδήποτε στιγμή τον πιο αδύνατο. Η συγκεκριμένη έκφραση σε μικρότερο ή σε μεγαλύτερο βαθμό προβάλλεται σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας.
Η έννοια της ιεραρχίας, αναγκαστική επινόηση για την διαμόρφωση της κοινωνίας, αφενός αποσκοπεί στην εύρυθμη λειτουργία ενός οργανισμού (επιχείρηση, κράτος, στρατός κλπ) αφετέρου διαμορφώνει την συνείδηση των ανθρώπων ως εξαρτήματα ενός μηχανισμού. Η επιβολή της ιεραρχίας γινόταν με ποικίλους τρόπους ανάλογα το πολιτικό σύστημα που ήταν στην εξουσία. Σε απολυταρχικά καθεστώτα επιβάλλεται δια της βίας, ενώ στα αστικά δημοκρατικά επιβάλλεται μέσω της δυνατότητας απόκτησης αγαθών. Ακόμα και το μαρξιστικό απόφθεγμα "από τον καθένα ανάλογα με τις δυνατότητες του,στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του" ουδέποτε λειτούργησε στις σοσιαλιστικές απολυταρχίες, με συχνό αποτέλεσμα την βίαιη καταστολή των πολιτών που δεν "κατανοούσαν" την ιεραρχία (βλέπε σταλινικές εκκαθαρίσεις, μαοική τρομοκρατία κ.α πολλά).
Η ιεραρχία είναι μία πραγματικότητα την οποία δεν συμπαθώ, αλλά την οποία κατανοώ διότι την θεωρώ συνδεδεμένη απόλυτα με την κοινωνία. Πως θα μπορούσα άλλωστε να την συμπαθώ την στιγμή που βρίσκομαι στην βάση της ιεραρχίας. Ωστόσο κατανοώ την αναγκαιότητα της και αναγνωρίζω την συμβολή στην διαμόρφωση των κοινωνιών. Δεν θυμάμαι από τα διαβάσματα μου να έχει υπάρξει ποτέ μη ιεραρχική κοινωνία πέρα από την φαντασία των ουτοπιστών συγγραφέων.
Ωστόσο θεωρώ ουτοπικό ότι η ιεραρχική διαμόρφωση θα γίνει ποτέ δίκαιη. Όπως θεωρώ και ουτοπική την ιεραρχική αναρρίχηση με αντικειμενικά κριτήρια.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Η βυζαντινή κοινωνική διαστρωμάτωση

Εισαγωγή
Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία (330-1453) υπήρξε μία από τις πλέον μακραίωνες κρατικές δομές στην μέχρι τώρα ανθρώπινη καταγεγραμμένη ιστορία επιβιώνοντας χάρη στον πολιτισμό που είχε αναπτύξει. Στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής του το Βυζάντιο στηρίχθηκε σε ένα συγκεντρωτικό σύστημα εξουσίας στο οποίο ο αυτοκράτορας είχε τον πλήρη έλεγχο. Ήταν ένα σύστημα πανίσχυρης πολιτικής διακυβέρνησης το οποίο μέχρι και τις αρχές του 11ου αιώνα ενεργούσε σε έναν «ενοποιημένο πολιτισμικά χώρο, με δημογραφική επάρκεια, ανεπτυγμένη οικονομία, υψηλού βαθμού κοινωνική και πολιτική οργάνωση και πολλούς εγγράμματους ανθρώπους ».
Η βυζαντινή αυτοκρατορία διακρίνεται από τους ιστορικούς τους Βυζαντίου σε τρεις περιόδους: Την Πρώιμη που άρχεται το 330 με την μεταφορά της πρωτεύουσας από την Ρώμη στην Κωνσταντινούπολη από τον Αυτοκράτορα Κωνσταντίνο (324-337 ) έως και το 610 όπου με την ανάληψη της ηγεσίας από τον Ηράκλειο (610-641) επέρχεται η αναδιάρθρωση της αυτοκρατορίας. Την μέση περίοδο από το 610 …

Εμπειριστές και Ορθολογιστές τον 17ο αιώνα

Εισαγωγή

«Από την στιγμή που αμφισβητείς, σκέπτεσαι.
Και αν σκέπτεσαι θα πει πως υπάρχεις»
Καρτέσιος

Κατά τον 17ο αιώνα μεταβάλλονται οι σκοποί και τα ενδιαφέροντα της φιλοσοφίας και συνάδουν με την επικράτηση της νέας επιστήμης. Οι κατακτήσεις της πειραματικής μεθόδου οδήγησαν την επιστήμη στο να αποτελέσει την κύρια δύναμη για την πρόοδο της κοινωνίας. Η φιλοσοφία πλέον ακολουθεί σε δευτερεύον ρόλο και διαμορφώνεται μία νέα σχέση μεταξύ των δύο αυτών διανοητικών κόσμων.
Η επιστήμη αποβάλει την εξάρτηση της από την μεταφυσική τέμνοντας τους δεσμούς της με την φιλοσοφία, συνάπτοντας νέες σχέσεις μαζί της και εξαναγκάζοντας την να την ακολουθεί μετατρεπόμενη σε «θεραπαινίδα της[1]». Η φιλοσοφία μετασχηματίζεται πλέον σε επιστημολογία και «προσπαθεί να περιγράψει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το ανθρώπινο λογικό[2]», έχοντας απολέσει τον μεταφυσικό της λόγο, χάνοντας και το δικαίωμα να καθορίζει την νομοτέλεια του φυσικού γίγνεσθαι.
Στα πλαίσια αυτής της εργασίας θα παρουσιαστεί ο τρόπος …

Η σύγχρονη εποχή σύμφωνα με τους Bauman και Giddens

1. Εισαγωγή. Η νεωτερικότητα και η ύστερη νεωτερικότητα (ή κατά άλλους μετανεωτερικότητα) αποτελούν δύο όρους στην κοινωνιολογική επιστήμη για τους οποίους καταναλώθηκε σημαντική πνευματική εργασία για τον προσδιορισμός τους. Αν θέλαμε να προσδιορίσουμε χρονικά τις δύο περιόδους θα τοποθετούσαμε την νεωτερικότητα από τον 15ο αιώνα έως και το 1945 με δομικά στοιχεία τον Διαφωτισμός, της πολιτικές επαναστάσεις, την βιομηχανική επανάσταση, την επιστημονική επανάσταση και το καπιταλιστικό σύστημα. Η ύστερη νεωτερικότητα αρχίζει από το 1945 και μετά με κύρια στοιχεία την κοινωνία της αφθονίας, την παγκοσμιοποίηση, την ανάπτυξη των μέσων μαζικής επικοινωνίας, την αλλαγή των χωρικών και χρονικών συντεταγμένων, τις συναλλαγές, την κινητικότητα του κεφαλαίου. Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης εργασίας θα αναφερθούμε στον τρόπο με τον οποίο ερμήνευσαν οι κοινωνιολόγοι Zygmunt Bauman (κεφάλαιο 2) και Anthony Giddens τις δύο αυτές περιόδους (κεφάλαιο 3).
2. Οι θέσεις του Bauman για την νεωτερικότητα Ο Z…